Soru Detayı
– Yemin kefareti orucu neden 3 gün ard arda tutulmalı?
– Bazı alimler aralıklıda tutulabileceğini söylüyor. Her iki türlü de tutulsa keffaret yerine gelmiş olmaz mı?
– Çünkü Kuran’da 10 fakir bulamayan 3 gün oruç tutsun diyor ard arda tutulacak diye bir şey denmiyor.
– Ard arda oruç tutulmasının dayanağı nedir?
Değerli kardeşimiz,
Kur’an’da yemin kefareti iki kademeli olarak açıklanmıştır:
“Allah sizi kasıtsız olarak yaptığınız yeminlerden ötürü sorumlu tutmaz, fakat bilerek ettiğiniz yeminlerden dolayı sizi sorumlu tutar. Bunun da kefareti, ailenize yedirdiğinizin ortalama seviyesinden on fakire yedirmek yahut onları giydirmek ya da bir köle azat etmektir. Buna imkânı olmayan ise üç gün oruç tutmalıdır. Yemin ettiğinizde (bozarsanız) yeminlerinizin kefareti işte budur. Yeminlerinize bağlı kalın. Allah ayetlerini sizin için bu şekilde açıklıyor ki şükredesiniz.” (Mâide 5/89)
Buna göre kefaret borçlusu, aile fertlerinin ortalama harcamalarını ölçü alarak on fakiri doyurmak veya giydirmek yahut da bir köle azat etmek konusunda –dört mezhebe göre de- muhayyerdir. Yemin kefaretini herhangi bir sıra şartına uymaksızın bunlardan biriyle ödeyebilir.
Ancak ayette bir işaret bulunmazsa da bunlardan –eğer varsa- köle azadı İslâm’ın insan hak ve hürriyetlerine verdiği öneme atıfla, fakihlerce en faziletli seçenek olarak görülmüştür.
Eğer bunlardan hiçbirini yapamıyorsa, ancak o zaman üç gün oruç tutar.
Üç gün oruç tutma, Hanefî ve Hanbelilere göre bu orucun ara vermeden ardarda olması gerekir; Malikî ve Şafilere göre ise, aralıklı olarak tutulması da mümkündür.
Görüş ayrılığının sebebi, Mushaf’ta olmayıp İbn Mesud’un kıraatinde bulunan ve “art arda” anlamına gelen “mütetâbiât” kıraatinin şaz olmasıdır. (bk. İbn Rüşd, Bidaye, 1/452)
Yemin kefareti orucunu üç gün aralıksız tutmayı şart koşan alimler, bu kıraati ahad veya meşhur haber yerine koymuşlardır. (bk. İmam Malik, Müdevvene 2/122; Serahsi, Usül, Beyrut 1393/1973, 1/281; Seyfü’d-Din el-Amidi, el-!hkam, Kahire 1387/1967, 1/148)
Buna göre, Hanefî ve Hanbeli olanlar, yemin kefareti orucunu üç gün ara vermeden tutarlar, eğer ara verirlerse yeniden tutmaları gerekir.
Selam ve dua ile…
Sorularla İslamiyet