Soru Detayı
– Cehennem için bir gün gelir ki içinde hiç kimse kalmaz. Zehebi Mizan (7/189) İbni Hacer Tehzibut Tehzib (12/49)
– İbrâhîm Neha’î de ateş halkı için: “Gökler ve yer durdukça orada sürekli kalacaklardır, meğer Rabbin, çıkmalarını dilemiş olsun.” âyetinden daha ümid verici bir âyet yoktur.” demiştir.
– Bazı alimler Cehennemi isterse Cenab-ı Hak bütün halkını çıkarır Cennette koyar demiştir.
– Bu ayet ve alimlerin doğrultusunda açıklama yapar mısınız?
Değerli kardeşimiz,
Aslında, cennet ve cehennemin sona erip ermeyeceği konusu daha çok şu iki ayetle ilgili olarak söz konusu edilmiştir:
“Rabbinin dilediği hariç, onlar gökler ve yer durdukça o ateşte ebedî kalacaklardır. Şüphesiz Rabbin dilediğini yapandır. Mutlu olanlar ise cennettedirler. Rabbinin dilediği hariç, gökler ve yer durdukça onlar orada kalacaklardır. Bu, onlara Rabbinin hiç kesilmeyen bir nimetidir.” (Hud, 11/107-108)
Oysa, Beyhakî’nin rivayet ettiğine göre, Abdullah b. Abbas’ın bu konudaki görüşü çok açıktır. İbn Abbas, Hud Suresindeki 107 ve 108. ayetlerinde geçen “Rabbinin dilediği hariç.” istisnasını şöyle yorumlamıştır:
“Muhakkak ki Rabbin dilemiştir ki, kâfirler cehennemde ebedî olarak kalacaklar, müminler de cennette ebedî olarak kalacaklardır.”(Muhammed b. İsmail es-Sananî, İbtalu edilleti fenai’n-nar, 1/68).
Buna göre cehennemde ebedi kalmayacağı belirtilenler, mümin olarak vefat ettiği halde günahının ağır gelmesinden dolayı cehenneme girenlerdir.
– Bu konuda Hz. Ömer’den nakledilen bir hadis rivayeti mürsel-zayıf olarak değerlendirilmiştir. (bk. İbn Hacer, Fethu’l-Bari, 11/422)
– “Cehennem için bir gün gelir ki içinde hiç kimse kalmaz.”(Taberi, 15/484) manasındaki İbn Mesud’a isnat edilen haberin batıl olduğu/sağlam olmadığı bildirilmiştir. (El-Elbani, Refu’l-Estar, 1/75).
Beğavi de eğer bu gibi haberler sabit olursa, Ehl-i sünnete göre söz konusu cehennemden çıkacak olanlar tevhid ehli olan ve günahlarından ötürü cehenneme giren müminlerdir. Kâfilrer ise orada ebedi, kalacaklardır.” (Beğavi, 2/403)
– Ehl-i sünnet itikadına göre, cennet ve cehennem yaratılmış olup şu anda mevcuttur. Ve asla yok olmayacaktır. (bk Hafız el-Asbahanî et-Teymî, el-Hücce, 1/471; Muhammed b. Abdurrahman el-Hamîs, İtikadu ehli’s-Sünne, 1/160-161)
– Meallerini vereceğimiz ayetlerde cennet ve cehennemin ebedi olduğu ifade edilmiştir.
“İman edip makbul ve güzel işler yapanları müjdele; onlara içinden ırmaklar akan cennetler vardır… Onlar orada devamlı kalacaklardır.”(Bakara, 2/25; ayrıca bk. Bakara, 2/82).
“İman edip makbul ve güzel işler yapanlara gelince… onlar cennetlik olup orada ebedi kalacaklardır.”(A’raf, 7/42)
“Günah işleyip de günahın kendisini her taraftan kuşatıp kapladığı kimselere gelince onlar cehennemliktir. Hem de onlar orada devamlı / ebedî kalacaklardır.”(Bakara, 2/81)
“Bizim ayetlerimizi yalan sayan ve kibirlenerek onlardan yüz çevirenlere gelince, onlar cehennemliktir, hem de orada devamlı / ebedî kalacaklardır.”(A’raf, 7/36)
Birer misal verdiğimiz ayetlerde geçen ve “devamlı / ebedî” olarak tercüme ettiğimiz “halidûn” kelimesi, “HULD” kökünden gelmektedir.
– Bu kelimenin lügat anlamı, bakî kalmak, ebedî kalmak demektir. Cennette halid olmak demek, oradan hiç çıkmadan, ebedî olarak yaşamaktır. Huld diyarı, bakî / ebedî memleket anlamına gelir. Cennetin bir ismi “Daru’l-huld”dür. Halkının orada bakî kalacağını ifade etmektedir. (bk Lisanu’l-Arab. Tehzibu’l-luga, Kitabu’l-Ayn, “HLD” maddesi)
İlave bilgi için tıklayınız:
– Cennet ve cehennemin ebedi olmadığı ve bir süre sonra -haşa …
– Cennet ve Cehennem Ebedi midir? Delilleri Nelerdir?
– Mutlu olanlar ise cennettedirler. Senin Rabbinin dilemesi hariç …
Selam ve dua ile…
Sorularla İslamiyet